Klimaat en water: geopolitiek door risico, aanpassing en verdeling

Waarom is klimaatverandering geopolitiek?

Gevolgen en kosten zijn ongelijk verdeeld en beïnvloeden veiligheid, economie, migratie en internationale onderhandelingen.

Wat is een dreigingsvermenigvuldiger?

Een factor die bestaande spanningen en kwetsbaarheden kan versterken zonder zelf één directe oorzaak te zijn.

Wat is klimaatrisico?

De combinatie van klimaatgevaar, blootstelling en kwetsbaarheid.

Wat is mitigatie?

Het beperken van klimaatverandering door uitstoot te verminderen of broeikasgassen vast te leggen.

Wat is adaptatie?

Mensen, economie en infrastructuur aanpassen om klimaatschade te beperken.

Waarom is klimaatfinanciering politiek?

Landen verschillen over verantwoordelijkheid, draagkracht, prioriteiten en verdeling tussen mitigatie, adaptatie en schade.

Wat betekent loss and damage?

Schade en verliezen door klimaatverandering die niet volledig door preventie of aanpassing kunnen worden voorkomen.

Waarom is water geopolitiek?

Rivieren en grondwater overschrijden grenzen, terwijl gebruik bovenstrooms gevolgen benedenstrooms heeft.

Wat is een stroomgebied?

Het gebied waarvan water via beken en rivieren naar dezelfde rivier, zee of meer afwatert.

Leidt waterschaarste automatisch tot oorlog?

Nee; zij kan spanning vergroten, maar instituties, afspraken, technologie en bestuur bepalen veel.

Wat is waterdiplomatie?

Onderhandeling en samenwerking over gedeelde waterbronnen, data, infrastructuur en risico’s.

Hoe raakt klimaatverandering voedselzekerheid?

Hitte, droogte, overstromingen en veranderende seizoenen beïnvloeden productie, prijzen en handelsstromen.

Waarom zijn voedselprijzen geopolitiek relevant?

Snelle prijsstijgingen kunnen armoede, maatschappelijke onrust en druk op regeringen vergroten.

Wat is klimaatmigratie?

Verplaatsing waarbij klimaat- en milieurisico’s naast economische, sociale en politieke factoren een rol spelen.

Waarom vraagt klimaatmigratie om nuance?

Migratie heeft meestal meerdere oorzaken en vindt vaak eerst binnen landen of regio’s plaats.

Welke geopolitieke verandering brengt smeltend poolijs?

Nieuwe toegang en activiteiten worden mogelijk, terwijl ecologische, juridische en veiligheidsrisico’s toenemen.

Wat is klimaatveiligheid?

Beleid dat klimaatrisico’s verbindt met menselijke veiligheid, conflictpreventie en weerbare instituties.

Wat is een rechtvaardige transitie?

Een overgang naar lage uitstoot waarbij lasten, kansen en steun eerlijk worden verdeeld.

Waarom is klimaatsamenwerking moeilijk maar noodzakelijk?

Kosten zijn nationaal en direct, baten wereldwijd en later; geen land kan het probleem alleen oplossen.

Wat is de hoofdles over klimaatgeopolitiek?

Klimaat verandert risico’s en verdelingsvragen; goed bestuur en samenwerking bepalen of die tot conflict of veerkracht leiden.