Grondrechten en botsende waarden: vrijheid, gelijkheid en veiligheid

Wat zijn grondrechten?

Basisrechten van burgers tegenover overheid en samenleving. Ze beschermen vrijheid, gelijkheid en waardigheid.

Wat is vrijheid van meningsuiting?

De vrijheid om ideeën te uiten. Ze kent grenzen bij bedreiging, discriminatie of smaad.

Wat is gelijkheidsbeginsel?

Gelijke gevallen moeten gelijk behandeld worden. Ongelijke behandeling vraagt een goede reden.

Wat is privacy?

Recht op bescherming van je persoonlijke leven en gegevens. Privacy maakt vrijheid praktisch mogelijk.

Wat is demonstratierecht?

Het recht om samen publiek te protesteren. De overheid mag regels stellen voor veiligheid.

Wat is discriminatieverbod?

Mensen mogen niet ongerechtvaardigd ongelijk behandeld worden. Het beschermt gelijke waardigheid.

Wat is botsing van grondrechten?

Twee rechten wijzen niet vanzelf dezelfde kant op. Rechters en politiek moeten dan wegen.

Wat is de Grondwet?

De basiswet van de staat. Ze regelt macht, bestuur en belangrijke rechten.

Wat is het EVRM?

Een Europees mensenrechtenverdrag. Burgers kunnen rechten laten toetsen door een Europees hof.

Waarom zijn grondrechten niet absoluut?

Rechten kunnen botsen met rechten van anderen. Beperkingen moeten wettelijk en proportioneel zijn.

Waarom is persvrijheid een grondrechtelijk thema?

Journalisten controleren macht en informeren burgers. Zonder persvrijheid verzwakt democratische controle.

Waarom is vrijheid van religie belangrijk?

Mensen mogen leven naar overtuiging. Die vrijheid beschermt ook niet-geloven en veranderen van geloof.

Waarom is veiligheid geen vrijbrief?

Veiligheid is belangrijk, maar macht moet begrensd blijven. Anders verliezen rechten hun werking.

Waarom zijn minderheidsrechten nodig?

Democratie is meer dan meerderheid beslist. Minderheden moeten beschermd blijven tegen willekeur.

Waarom zijn grondrechten burgerschapskennis?

Ze bepalen wat overheid en burgers mogen. Wie rechten kent, kan beter meedoen en grenzen bewaken.