Canonvenster 46: Kolen en gas
Leer en onthoud met 15 compacte kaarten de kern van canonvenster 46. Onderdeel van de collectie De Canon van Nederland.
Eeuwenlang waren vooral hout en turf de belangrijkste brandstoffen voor warmte en koken.
Achterkant
De goedkope fossiele brandstof dreef stoommachines, fabrieken en treinen aan en maakte industrialisatie mogelijk.
Achterkant
Vooral in Zuid-Limburg, waar vanaf 1900 twaalf mijnen werden geopend.
Achterkant
De mijnen brachten werk, migranten en groei; steden als Heerlen en Geleen kregen nieuwe huizen, scholen en ziekenhuizen.
Achterkant
Een reusachtige aardgasvoorraad onder het Groningse land van boer Boon.
Achterkant
Een landelijk leidingnet bracht gas naar vrijwel ieder huis voor verwarming en koken.
Achterkant
Aardgas was gemakkelijk te winnen en buitenlandse steenkool was goedkoper dan kolen uit Limburg.
Achterkant
In 1965 kondigde de regering de geleidelijke sluiting van de Limburgse mijnen aan.
Achterkant
Ongeveer 45.000 arbeidsplaatsen, naast tienduizenden banen bij toeleveranciers.
Achterkant
Op 31 december 1974 kwam de laatste kolenwagon uit de Oranje-Nassau I in Heerlen.
Achterkant
Vanaf 1975 volgden langdurige werkloosheid, economische achteruitgang en sociale problemen.
Achterkant
Stijgend vervuild grondwater en instabiele mijngangen kunnen bodemverzakkingen en zinkgaten veroorzaken.
Achterkant
Bodemdaling en aardbevingen beschadigden huizen en brachten langdurige onzekerheid en protest.
Achterkant
De overheid bood excuses aan, kondigde herstelmaatregelen aan en beëindigde de grootschalige winning uit het Groningenveld.
Achterkant
Fossiele brandstoffen veroorzaken vervuiling, aardbevingen en CO₂-uitstoot; duurzame bronnen als zon, wind en waterstof moeten hun rol overnemen.
Achterkant