Canonvenster 11: De Opstand

Wat was de Nederlandse Opstand?

Een langdurige strijd van Nederlandse gewesten tegen koning Filips II van Spanje, ook bekend als de Tachtigjarige Oorlog.

Wanneer duurde de Tachtigjarige Oorlog?

Van 1568 tot 1648.

Waarom ontstond verzet tegen Filips II?

Hij centraliseerde het bestuur, beperkte oude rechten en vervolgde protestanten hard.

Wat vroegen edelen in het Smeekschrift van 1566?

Ongeveer tweehonderd edelen vroegen om godsdienstige verdraagzaamheid en opschorting van vervolgingen.

Waarom noemden opstandelingen zich geuzen?

Een raadsheer noemde de edelen spottend bedelaars; zij namen ‘geuzen’ daarna als erenaam over.

Wat was een hagepreek?

Een protestantse kerkdienst in de openlucht, geleid door een rondtrekkende predikant.

Wat was de Beeldenstorm van 1566?

Een golf van vernielingen van beelden en andere voorwerpen in katholieke kerken en kloosters.

Welke oorzaken had de Beeldenstorm?

Religieuze afkeer van katholieke beelden speelde mee, naast honger, armoede en woede tegen de geestelijkheid.

Hoe reageerde Filips II op de onrust?

Hij stuurde de hertog van Alva met tienduizend soldaten naar de Nederlanden.

Wat was de Bloedraad?

De strenge rechtbank van Alva die vermeende opstandelingen vervolgde en strafte.

Waarom geldt Heiligerlee in 1568 als belangrijk?

Daar behaalden opstandelingen een vroege overwinning; het geldt vaak als begin van de Tachtigjarige Oorlog.

Wat bereikten de watergeuzen in 1572?

Zij veroverden Den Briel en gaven de Opstand vaste voet in Holland.

Wat gebeurde met de Nederlanden in 1579?

Het zuiden verzoende zich via de Unie van Atrecht met Filips; zeven noordelijke gewesten zetten via de Unie van Utrecht de strijd voort.

Wat verklaarde het Plakkaat van Verlating in 1581?

Een vorst die zijn volk niet beschermt, mag als tiran worden afgezet; de gewesten verlieten daarom Filips II.

Wat ontstond uiteindelijk uit de Opstand?

In 1588 ontstond de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden; Spanje erkende haar onafhankelijkheid in 1648.