11. Transparant onderzoek

Wat is onderzoekstransparantie?

Open en volledige informatie waarmee anderen keuzes, uitvoering, analyse en conclusies kunnen volgen en beoordelen.

Wat is een onderzoeksprotocol?

Een vooraf opgesteld plan voor vraag, ontwerp, deelnemers, metingen, procedures en analyses.

Wat is preregistratie?

Het tijdig vastleggen van hypotheses en analysemethoden voordat de relevante uitkomsten bekend zijn.

Wat is een Registered Report?

Een publicatievorm waarbij vraag en methode vóór dataverzameling inhoudelijk worden beoordeeld en voorlopig geaccepteerd.

Wat is een statistisch analyseplan?

Een gedetailleerd voorafgaand plan voor variabelen, modellen, uitsluitingen, missende data en gevoeligheidsanalyses.

Mogen onderzoekers van een plan afwijken?

Ja, soms is dat verstandig. Afwijkingen moeten duidelijk, gemotiveerd en als achteraf gekozen worden gerapporteerd.

Wat zijn open materialen?

Vrij beschikbare vragenlijsten, instructies, lessen, codeboeken of andere middelen die uitvoering inzichtelijk maken.

Wat zijn open data?

Onderzoeksgegevens die verantwoord toegankelijk zijn voor controle of hergebruik, binnen toestemming, privacy en wetgeving.

Waarom is analysecodering delen nuttig?

Anderen kunnen berekeningen controleren, fouten vinden en de analyse opnieuw uitvoeren.

Wat is metadata?

Informatie over betekenis, herkomst, structuur, codering en bewerking van gegevens.

Waarom begrenst privacy openheid?

Onderwijsgegevens kunnen gevoelige informatie bevatten; bescherming van deelnemers gaat vóór onbeperkte openbaarmaking.

Wat betekent reproduceerbaarheid?

Met dezelfde data en analyseprocedure kan dezelfde uitkomst opnieuw worden verkregen.

Wat betekent replicatie?

Een nieuwe studie verzamelt nieuwe gegevens om te testen of een bevinding opnieuw optreedt.

Wat is een directe replicatie?

De eerdere methode wordt zo nauw mogelijk herhaald.

Wat is een conceptuele replicatie?

Dezelfde theoretische claim wordt met andere methoden, metingen of contexten getoetst.

Waarom is versiebeheer nuttig?

Het legt vast welke bestanden en analyses wanneer veranderden en voorkomt verwarring over de definitieve versie.

Wat is een rapportagerichtlijn?

Een checklist voor volledige beschrijving van een bepaald onderzoeksontwerp, zoals CONSORT, PRISMA of kwalitatieve JARS.

Waarom rapporteer je bijdragen en belangen?

Lezers zien wie welke rol had en welke relaties mogelijk invloed konden hebben.

Waarom moeten nul- en negatieve resultaten zichtbaar zijn?

Anders ontstaat een te optimistisch beeld van de bewijsbasis en worden onwerkzame ideeën onnodig herhaald.

Welke transparantiecheck gebruik je?

Zoek protocol, preregistratie, afwijkingen, materialen, data, code, volledige uitkomsten, bijdragen en belangen.