Kapitalisme, markt en overheid: spelregels van de economie
Leer en onthoud met 15 compacte kaarten hoe markten en overheden samenwerken en botsen: marktwerking, publieke goederen, externaliteiten, monopolie en regulering.
Een economie met privébezit, markten en winstprikkels. Bedrijven beslissen veel over productie.
Back
Prijs en aanbod ontstaan door vraag en aanbod. Concurrentie kan efficiëntie stimuleren.
Back
Iets waar iedereen van profiteert en moeilijk van uit te sluiten is. Denk aan dijken of schone lucht.
Back
Een gevolg van productie of consumptie voor anderen. Vervuiling is een klassiek negatief voorbeeld.
Back
Eén aanbieder heeft vrijwel alle marktmacht. Dat kan prijzen verhogen en innovatie remmen.
Back
Om misbruik, schade en oneerlijke concurrentie te beperken. Regels corrigeren marktfalen.
Back
Taken of bedrijven gaan van overheid naar markt. Dat kan efficiëntie brengen, maar ook publieke zorgen.
Back
Een staat die burgers beschermt tegen risico’s als ziekte, werkloosheid en ouderdom.
Back
Als de markt geen goede uitkomst oplevert. Denk aan vervuiling, monopolies of informatieproblemen.
Back
Als beleid onbedoeld slecht uitpakt. Bureaucratie, verkeerde prikkels of slechte informatie spelen mee.
Back
Concurrentie kan prijzen verlagen en kwaliteit verhogen. Zonder regels kan ze ook schadelijk worden.
Back
De ene partij weet meer dan de andere. Daardoor kunnen slechte keuzes of misbruik ontstaan.
Back
Ze geven duidelijkheid over bezit en gebruik. Zonder eigendomsrechten werken markten slecht.
Back
Markten sturen op prijs en winst. Zorg, natuur en rechtvaardigheid vragen bredere afwegingen.
Back
Geen van beide lost alles alleen op. Politiek bepaalt de balans tussen vrijheid, efficiëntie en bescherming.
Back