Canonvenster 22: Spinoza
Leer en onthoud met 15 compacte kaarten de kern van canonvenster 22. Onderdeel van de collectie De Canon van Nederland.
Baruch Spinoza (1632–1677) was een invloedrijke Nederlandse filosoof die vrij denken, verdraagzaamheid en democratie verdedigde.
Back
Hij werd in 1632 in Amsterdam geboren als Baruch d’Espinoza, in een familie van Portugees-Joodse vluchtelingen.
Back
Hij beheerste onder meer Portugees, Nederlands, Spaans, Hebreeuws en Latijn.
Back
Hij onderzocht de Bijbel kritisch en zag de teksten als mensenwerk dat in een historische context was ontstaan.
Back
Zijn kritische ideeën over geloof en traditie leidden in 1656, toen hij 23 was, tot zijn verbanning uit de Amsterdamse Joodse gemeenschap.
Back
Hij woonde eerst in Rijnsburg en later in Den Haag, waar hij verder schreef en nadacht.
Back
Hij sleep lenzen voor microscopen en telescopen, onder andere voor wetenschappers als Christiaan Huygens.
Back
In 1670 verscheen zijn Tractatus theologico-politicus, een verhandeling over godsdienst en politiek.
Back
Hij pleitte voor democratie, godsdienstige verdraagzaamheid en vrijheid van meningsuiting.
Back
Zijn opvattingen waren gevaarlijk en omstreden; anonieme publicatie moest hem en de uitgever beschermen.
Back
De lynchpartij van 1672 schokte hem. Hij wilde een pamflet ophangen met de woorden ‘ultimi barbarorum’: de ergste barbaren.
Back
De Ethica werd pas na zijn dood, in 1677, door vrienden gepubliceerd.
Back
Voor Spinoza waren God en de natuur geen gescheiden werkelijkheden, maar twee namen voor dezelfde oneindige werkelijkheid.
Back
Spinoza ordende zijn filosofie met definities, stellingen en bewijzen om zo logisch en objectief mogelijk te redeneren.
Back
Hij stierf in 1677, waarschijnlijk aan een longziekte. Zijn ideeën beïnvloeden nog altijd het denken over democratie, tolerantie en vrije gedachte.
Back