10. Conflicten, pesten en herstel: sociale problemen vroeg aanpakken
Leer in 20 kaarten hoe je conflicten onderscheidt van pesten, signalen serieus neemt, veiligheid herstelt en leerlingen leert problemen constructief op te lossen.
Een conflict is een botsing van belangen of behoeften; pesten is herhaald of dreigend gedrag met een machtsverschil en schade.
Back
Niet ieder conflict is pesten, maar elk signaal van pesten vraagt onderzoek naar herhaling, macht, intentie, impact en groepsreacties.
Back
Bij direct gevaar stopt de leerkracht eerst het gedrag en organiseert veiligheid; waarheidsvinding en herstel volgen daarna.
Back
Spreek betrokken leerlingen bij mogelijke pesterijen eerst afzonderlijk, zodat machtsdruk en afstemming van verhalen worden beperkt.
Back
Vraag naar concreet gedrag, plaatsen, momenten, frequentie, impact en aanwezigen zonder het slachtoffer schuld te laten dragen.
Back
Neem ook digitaal gedrag serieus wanneer het doorwerkt in de schoolgroep, en volg de geldende schoolafspraken.
Back
Omstanders beïnvloeden het patroon door meelachen, zwijgen, doorsturen, wegkijken of steun bieden.
Back
Leer veilige omstanderacties: niet meedoen, steun zoeken, naast iemand gaan staan, materiaal niet verspreiden en melden.
Back
Bemiddeling is ongeschikt zolang er intimidatie, onveiligheid of een groot machtsverschil bestaat.
Back
Bij een gelijkwaardiger conflict helpt een vaste structuur: afkoelen, perspectieven horen, behoefte benoemen, oplossing kiezen en opvolgen.
Back
Herstelgericht werken vraagt wie geraakt is, wat de schade is, wat nodig is en wie verantwoordelijkheid neemt.
Back
Een excuus is pas betekenisvol wanneer het vrijwillig, specifiek en verbonden is aan herstelgedrag.
Back
Dwing slachtoffers niet tot vergeving, contact of een gezamenlijk gesprek om het dossier snel te sluiten.
Back
Consequenties kunnen nodig zijn, maar moeten veiligheid, verantwoordelijkheid en gedragsverandering ondersteunen.
Back
Blijf na een interventie actief volgen; tijdelijk rustig gedrag betekent niet automatisch dat veiligheid is hersteld.
Back
Bescherm privacy, maar voorkom geheimhouding die noodzakelijk samenwerken met ouders, zorgteam of leiding blokkeert.
Back
Documenteer ernstige signalen en acties feitelijk, tijdig en volgens de procedures van de school.
Back
Onderzoek groepsnormen naast individueel gedrag; pesten wordt vaak gedragen door status, publiek en stilzwijgende toestemming.
Back
Na een incident heeft de hele groep soms hernieuwde uitleg en oefening nodig zonder betrokken leerlingen publiek herkenbaar te maken.
Back
Duurzaam herstel combineert bescherming, verantwoordelijkheid, vaardigheidsonderwijs, normherstel en langdurige opvolging.
Back