10. Bias en belangen
Herken systematische vertekening door selectie, uitval, verwachtingen, analyses, publicatie en belangen.
Bias is systematische vertekening waardoor een schatting of conclusie gemiddeld van de waarheid afwijkt.
Back
Nee. Toeval veroorzaakt willekeurige schommeling; bias duwt uitkomsten systematisch in een bepaalde richting.
Back
Deelnemers of groepen verschillen door de manier waarop zij in het onderzoek terechtkomen.
Back
Condities krijgen naast de bedoelde interventie verschillende aandacht, zorg of aanvullende aanpakken.
Back
De uitkomst wordt verschillend gemeten of beoordeeld door kennis van de conditie of ongelijke procedures.
Back
Uitval verschilt tussen groepen of hangt samen met uitkomsten, waardoor overblijvers geen eerlijke vergelijking vormen.
Back
Alleen gunstige uitkomsten, meetmomenten of analyses worden volledig gerapporteerd.
Back
Studies met opvallende of positieve resultaten worden vaker gepubliceerd en gevonden dan nul- of negatieve resultaten.
Back
Veel analysekeuzes uitproberen en vooral de varianten rapporteren die statistisch opvallend zijn.
Back
Een hypothese achteraf bedenken nadat resultaten bekend zijn en deze presenteren alsof zij vooraf was opgesteld.
Back
Mensen zoeken, wegen of interpreteren informatie makkelijker in lijn met bestaande verwachtingen.
Back
Kennis van de gewenste uitkomst beïnvloedt onbewust uitvoering, contact, codering of beoordeling.
Back
Een derde factor verklaart geheel of gedeeltelijk de waargenomen relatie.
Back
Als ontbrekende waarden samenhangen met kenmerken of uitkomsten, kan analyse van alleen complete gevallen vertekenen.
Back
Een persoonlijk, financieel of professioneel belang kan beslissingen of interpretaties beïnvloeden.
Back
Nee. Het verhoogt wel de noodzaak om ontwerp, onafhankelijkheid, protocol, data en rapportage kritisch te controleren.
Back
Zij beperkt de invloed van verwachtingen bij deelnemers, uitvoerders, beoordelaars of analisten.
Back
Het maakt zichtbaar welke vragen, uitkomsten en analyses vooraf waren gepland en wat later veranderde.
Back
Niet altijd. Kritische beoordeling gaat meestal over het risico op bias; richting en grootte zijn vaak onzeker.
Back
Controleer selectie, uitvoering, blindering, meting, uitval, analysekeuzes, rapportage, publicatie en belangen.
Back