07 · Luister naar rijm en ritme
9B · Uitgewerkt: 15 kaartjes. Basisniveau, ongeveer 9 jaar. Leeronderwerpen: Rijm herkennen aan klank; eindrijm, herhaling, ritme en klemtoon; hardop lezen, pauzes en tempo; gedichten zonder rijm.
Overeenkomst in klank, bijvoorbeeld bij ‘maan’ en ‘staan’. Bij rijm luister je vooral hoe woorden klinken.
Back
Rijm aan het einde van versregels, zoals: ‘Ik kijk naar de maan / en blijf even staan.’ De strepen geven regeleinden aan.
Back
‘Kat’ en ‘mat’ rijmen. Ze staan aan het eind van de versregels, dus dit is ook eindrijm.
Back
Nee. De betekenis maakt geen rijm: hun klanken rijmen niet. ‘Kat’ en ‘mat’ rijmen wel.
Back
Ja. Je hoort aan het eind van beide woorden dezelfde klank. De spelling hoeft voor rijm niet helemaal gelijk te zijn.
Back
De beweging van sterke en zwakke klanken, herhaling en pauzes die je hoort bij het lezen of uitspreken.
Back
De nadruk op een lettergreep of woord. Door nadruk te leggen hoor je beter hoe een tekst ritmisch klinkt.
Back
Lees hardop, luister naar nadruk en pauzes en tik eventueel zacht mee. Bespreek wat terugkomt of juist verandert.
Back
Een woord of regel kan terugkomen en daardoor opvallen, samenhang geven of het ritme versterken.
Back
De herhaalde ‘tik’ klinkt als regendruppels. De herhaling maakt een hoorbaar patroon.
Back
Ja. Nadruk, pauzes en herhaalde woorden kunnen ritme geven zonder dat de regeleinden rijmen.
Back
Nee. Kijk ook naar de zin, leestekens en betekenis. Probeer waar een pauze passend klinkt.
Back
Sneller lezen kan haast oproepen; langzamer lezen kan rust of nadruk geven. Onderzoek wat bij de woorden past.
Back
Nee. Rijm gaat over overeenkomst in klank. Ritme gaat over het patroon van nadruk, herhaling en pauzes.
Back
Noem rijmwoorden als die er zijn. Lees een regel voor en laat horen waar nadruk, pauzes of herhaling opvallen.
Back